Veelgestelde uitvaart vragen

Wanneer een familie voor de eerste keer een uitvaart moet regelen zijn altijd veel vragen. Wat is noodzakelijk en wat zijn juist zaken waar u zelf over mag beslissen? Lees de veelgestelde vragen. Zit u vraag er niet bij stel hem ons gerust.

Mag je op je zij liggen in de kist?

Wanneer een overledene wordt opgebaard ligt deze op zijn rug. Omdat vrijwel direct na het overlijden het lichaam verandert van kleur. Omdat het hart het bloed niet meer rondpompt, trekt het bloed uit de huid weg. Hierdoor wordt de huid vaalbleek en slapper. Ook zakt het bloed naar de laagst gelegen lichaamsdelen, in rugligging de billen en de rug. Op de plekken waar het bloed zich verzamelt, ontstaan paarse lijkvlekken (livor mortis). Om die reden wordt bij een opbaring nooit gekozen voor een zijligging, omdat anders de paarse lijkvlekken in het gezicht zichtbaar worden.

Wat gebeurt er met mijn gouden kronen?

Wat voor achtergebleven sieraden geldt, geldt ook voor gouden kronen. Door de hoge temperatuur smelten uw kronen. Passend Afscheid zal daarom altijd voor het definitief sluiten van de kist, vragen of de sieraden af mogen. Naast sieraden bevinden zich soms ook nog andere edele (medische) metalen in het lichaam, die niet verwijdert kunnen worden. Deze worden na de crematie uitgesorteerd en verzameld door het crematorium. Eenmaal per jaar wordt door een daarvoor gespecialiseerd bedrijf alles omgesmolten. Deze opbrengst gaat naar het Dr. C.J. Vaillant Fonds.

Hoe werkt een crematieoven?

’s Ochtends wordt de oven aangestoken tot het een temperatuur bereikt van ca. 800 graden. Dan kan de eerste kist erin. Met een korte steekvlam wordt deze kist in brand gezet. De verbranding is essentieel, want die zorgt ervoor dat de oven de wenselijke temperatuur van 1200 graden bereikt die nodig is om het lichaam te verbranden. Na anderhalf uur is de verbranding afgerond en worden de resten met een metalen trekker uit de oven geschraapt.

Mogen medewerkers van een crematorium de kist openmaken?

Een medewerker van het crematorium mag ten alle tijden een uitvaartkist openen, zelfs als de nabestaanden de kist al hebben gesloten. Het crematorium heeft namelijk het recht – in bijzijn van Passend Afscheid – om een steekproef te doen, ze mogen de kist openen en controleren. De oven is een kostbare investering en daar zijn ze voorzichtig mee. Onze ervaring met crematoria in Nederland is dat het personeel heel zorgvuldig en respectvol omgaat met de overledenen.

Hoeveel as blijft er over na de crematie?

De hoeveelheid as die achterblijft, hangt niet zozeer af van het gewicht van de overledene. Alleen het beendergestel is van belang. Het zou dus kunnen dat er bij iemand van 60 kilo met een grof beendergestel meer as overblijft dan bij iemand van 90 kilo met een fijn beendergestel. Een mens bestaat voor meer dan 90 % uit water. Dat water verdampt volledig. Ook spieren en vetten branden volledig op. Wat overblijft is de as van het beendergestel. Een menselijk lichaam verbrandt dus volledig. Zelfs onze tanden zijn niet bestand tegen een temperatuur van 1.000 graden.

Het gewicht van de as van een gemiddeld persoon schommelt tussen de 2,5 en de 3,5 kilo. Een eenvoudig ezelsbruggetje: het gewicht dat u bij uw geboorte had, wordt later u gewicht in as. Afhankelijk van de persoon lijken de botten nog het meest op houtskool. Dat wordt later nog vermalen, maar eerst wordt het as handmatig ontdaan van metalen onderdelen, zoals een heup of pin. De rest gaat in een zogenoemde cremulator, een asmolen. Hierin wordt het as fijner vermalen en worden kleinere metalen onderdelen er met een sterke magneet uit gefilterd. De temperatuur van een crematieoven is heel hoog. De kist verbrandt volledig en slechts een heel klein deel van de as is afkomstig van de uitvaartkist.

Een begraafplaats moet toch altijd iedereen accepteren?

Iedere gemeente in Nederland heeft een algemene begraafplaats. Het is de verantwoordelijkheid van de gemeente dat zij ervoor zorgen dat er altijd voldoende plek is voor hun inwoners. Wanneer u de voorkeur geeft voor een graf op een begraafplaats die toebehoort aan een kerkgenootschap dan dient u wel een parochiaan te zijn. Soms gaat het om kleine begraafplaatsen waar niet veel vrije plekken nog beschikbaar zijn. Een mogelijkheid is om bij leven een graf aan te schaffen zodat u verzekerd bent van een plek. Dit kan soms ook nodig zijn als u door gezondheidsproblemen in een verzorgingstehuis buiten de parochie komt te wonen, want anders vervalt u recht op een graf van het desbetreffende kerkgenootschap.

Bij begraven word je toch opgegeten door de wormen?

Een hardnekkige fabel, maar dit is niet waar. Omdat wormen helmaal niet zo diep komen. Wormen komen maximaal 30 cm diep terwijl een graf minimaal 60 cm diep is. Opgegeten worden door de wormen is dus niet mogelijk.

Is het niet beter om zonder kist te cremeren?

Het eerlijke antwoord is nee. Zonder die kist is er namelijk geen materiaal wat kan branden. Het koude gekoelde lichaam bestaat voor een groot deel uit water. Eigenlijk gaat er 45 liter koud water de oven in. Het crematorium zal dus lange tijd de gaskraan open moeten zetten om de gewenste temperatuur van 1200 graden te kunnen bereiken. Wanneer een overledene alleen gewikkeld in doeken op een takkenbaar ligt, zal deze altijd worden overgedaan op een houten invoerplank. Deze vlakke plank is nodig voor invoer in de oven en voor de brandbaarheid.

Mag ik mijn dierbare ook in mijn eigen auto vervoeren?

Wanneer een nabestaande het emotioneel aan kan en het eigen vervoer echt iets toevoegt aan het afscheid, dan zullen wij dit altijd stimuleren. Bij Passend Afscheid is het rouwvervoer tijdens de uitvaartdag gratis. Dus vanwege een besparing hoeft u het niet te doen. Wij willen u wel meegeven dat het naar binnen brengen van een uitvaartkist in een auto zonder professioneel uitschuifsysteem erg zwaar is. Kiest u ervoor bijzonder rouwvervoer op de dag van de uitvaart toch professioneel in te huren, dan zijn er diverse mogelijkheden:
• Staatsievervoer al dan niet in speciale kleur
• Koets
• Loopkoets
• Fietskar
• Uitvaartbus
• Boot
• Motor met zijspan
• Uitvaarttruck
Bij de meeste van de bovenstaande voorbeelden zijn hier wel extra kosten aan verbonden. Zelfs wanneer de afstanden klein zijn worden er altijd opstartkosten in rekening gebracht door de vervoerders. Denk bijvoorbeeld bij het laten bezorgen van een koets, aan de paarden en het gekwalificeerde personeel dat hierbij nodig is.

Kun je rook zien als er een crematie is?

De moderne crematieoven is een stalen behuizing met daarin de nodige elektronica, luchtbuizen, een gasleiding en een stenen ruimte waar de kist in kan. Erboven en achter zit een geavanceerd koel- en filtersysteem dat zorgt dat de lucht die uiteindelijk de buitenlucht weer in gaat, zuiver is. Zelfs nog zuiverder dan de lucht die wij dagelijks inademen. Het is reukloos en je ziet er niets van. Dit geldt voor alle crematoria in Nederland. De overheid heeft deze strenge regels opgesteld om overlast en vervuiling te voorkomen. Bij een dierencrematoria is wel (zwarte) rook te zien. Dit komt omdat de overheid (gek genoeg) de dierencrematoria niet verplicht om een filtersysteem te plaatsen achter de crematieoven. Voor alle crematoria zouden dezelfde regels moeten gelden.

Worden er botten gebroken om te kunnen aankleden?

Deze vraag is mij echt ooit gesteld. Een spookverhaal dat vroeger nog wel eens werd gedacht en ook werd doorverteld. Wanneer iemand is overleden in een stoel heeft het lichaam een zittende houding aangemeten. Om een overledene dan respectvol op te kunnen opbaren moet de lijkstijfheid een beetje opgeheven worden. Dit doen we door heel voorzichtig de ledenmaten te bewegen en te masseren, we maken gebruik van de scharnierfunctie van de gewrichten. Deze blijven na overlijden gewoon intact. Lijkstijfheid of rigor mortis is het verstijven van het lichaam na het overlijden. Na het overlijden begint het lichaam koud te worden en vanaf zo’n twee tot zes uur na overlijden beginnen de spieren te verstijven. De rigor mortis begint bij de oogleden, kaak en nek en breidt zich dan binnen zes uur langzaam verder uit over alle lichaamsdelen. Afhankelijk van de omgevingstemperatuur houdt de rigor mortis één tot drieënhalve dag aan.

Mag je persoonlijke dingen meegeven in de kist?

Niet alle persoonlijke voorwerpen zijn geschikt om mee te geven. Een mobieltje zal ontploffen in de oven en om die reden wordt een pacemaker ook door Michèle uit het lichaam verwijderd. Geef dus voorwerpen mee die gemaakt zijn van natuurlijke materialen. De gevolgen van verkeerde voorwerpen meegeven bij een crematie kunnen groot zijn. Onschuldige zaken als een achter glas ingelijste foto of zelfs een zakje zand mogen absoluut niet. Glas en zand (een groot bestandsdeel van glas) zal gaan smelten en zich dan vasthechten aan de vloer van de oven. Als de ovennist na de crematie die oneffenheid weg wil halen beschadigt dit de ovenvloer.

Kan mijn familie wel afscheid nemen na een donatie?

Ik doneer mijn organen aan een vreemde, maar ontneem mijn naaste goed afscheid van mij te kunnen nemen. Gelukkig is dit niet waar. Het doneren van uw orgaan waarbij een ander leven wordt gered is een enorme mooie daad. Ziekenhuis personeel is daar van bewust en zullen daarom altijd met de grootste zorgvuldigheid handelen om een waardig afscheid te kunnen bewerk stellen. In alle gevallen zal na een donatie de familie de overledene nog kunnen zien. Op het lichaam van de overledene zullen wel hier en daar pleisters zitten, maar die zijn later niet meer zichtbaar omdat deze onder de kleding vallen. Een laatste verzorging door Passend Afscheid met nabestaanden en/of thuisopbaring is altijd mogelijk.

Waarom is een kist voor crematie duurder?

Dit heeft te maken met eventuele aanwezige metalen grepen. Wanneer er metalen handvatten aan een uitvaartkist zitten, worden deze bij een crematie er van te voren afgehaald. Omdat deze grepen gedemonteerd dienen te worden zonder dat de kist open gaat, hebben deze grepen een andere en ook duurder montageprincipe. Passend Afscheid wil u erop wijzen dat deze verwijderde grepen die in principe natuurlijk nog goed zijn, nooit worden geretourneerd naar de leverancier of Passend Afscheid. Deze grepen worden samen met andere metalen overgedragen aan een gespecialiseerd bedrijf die alles omsmelt en de opbrengst hiervan doneert aan het Dr. C.J. Vaillant Fonds.

Wat gebeurd er eigenlijk met mijn lichaam als ik dood ga?

Het is een misverstand om te denken dat de Rigor mortis (lijkstijfheid) gelijk na overlijden optreed. Ieder mens is uniek en zal dus ook op zijn eigen manier reageren. Normaal gesproken zal na ongeveer 1 tot 4 uur na het overlijden lijkstijfheid optreden. Voor nabestaande die aanwezig willen zijn bij de laatste verzorging is het dus prettig om binnen deze tijd met de verzorging te beginnen. Omdat het lichaam dan ook nog niet zo koud aanvoelt en soepel is. Rigor mortis treedt als eerste op in de armen, de benen en het hoofd. Door chemische processen worden de verslapte spieren stijf. Acht uur na het overlijden is deze zogenaamde lijkstijfheid volledig. Dit is niet blijvend, want na 48 uur neemt deze weer af als gevolg van diverse afbraakprocessen in het lichaam. Als sprake is van overlijden door of tijdens een lichamelijke stresssituatie (zoals een hartaanval tijdens het hardlopen) zal rigor mortis spoediger intreden dan als het lichaam voor overlijden in rusttoestand was.

Ik wil op mijn eigen erf begraven worden, kan dat?

Sommige mensen spreken hun wens uit om begraven te worden op eigen terrein. Helaas is dit voor maar heel weinig mensen weggelegd omdat hier hele hoge eisen aan gesteld worden. U legt als het ware een bijzondere begraafplaats aan. Deze aanvraag gaat altijd via de gemeente en dit is een langdurige procedure. Passend Afscheid adviseert vooraf de haalbaarheid hiervan te checken en op tijd deze procedure bij de gemeente op te starten.
Eens in zoveel tijd lezen wij in de krant een sappig verhaal over een nabestaande die zijn dierbare in zijn/haar eigen tuin heeft begraven. Zoals in De Telegraaf van 21 oktober 2016 waar te lezen valt dat een meneer uit Brunssum zijn vrouw heeft begraven in zijn eigen tuin. Hier was (nog) geen vergunning voor verleent. De gemeente heeft de vergunning achteraf wel verleend. En nu wordt er een beeld geschept dat iedereen die zijn dierbare in zijn eigen tuin heeft begraven, deze hier mag laten liggen en hier alsnog een vergunning voor krijgt van de gemeente. Dit ligt toch wat genuanceerder. Het terrein dat enkele hectaren groot is, komt wat betreft de bestaande regelgeving in aanmerking voor een bijzondere begraafplaats. Bovendien was de insteek van deze meneer om het volgens de wettelijke regelgeving te doen, helaas kwam het overlijden onverwachts snel. De gemeente wist niet hoe te handelen in deze bijzondere situatie en gaf maar geen reactie. Pas toen besloot meneer het heft in eigen hand te nemen.

Mag ik zelf de kist in de oven schuiven?

Ja en nee. Het invoeren van de uitvaartkist gaat automatisch, maar u mag er wel bij zijn en op de knop drukken. Het gebeurt steeds vaker dat mensen erbij willen zijn. Verwacht er niet teveel van, want de verbranding zelf is namelijk een vuurzee. Over mee gaan naar de ovenruimte zijn de meningen sterk verdeeld. Ondanks dat het een handeling is helemaal aan het einde van het afscheid, moet deze beslissing meteen na melding van overlijden gemaakt worden. En dit heeft te maken met de keuze van crematorium. Bijvoorbeeld bij De Nieuwe Ooster en bij De Nieuwe Noorder kan het meegaan naar de ovenruimte alleen bij de eerste dienst van de dag. Dit heeft te maken met de oventemperatuur. Na de eerste crematie van de dag is de oven op zo’n hoge temperatuur dat meegaan naar de ovenruimte niet meer mogelijk is. Bij het nieuwe crematorium op Zorgvlied kan wel gedurende de hele dag nabestaanden mee naar de ovenruimte, deze ruimte is er speciaal voor ontworpen.

Ik wil mijn lichaam terug geven aan de natuur. Kan dat?

Een mooie gedachte zou u denken. Puur vanuit milieu-oogpunt is de keuze voor een natuurbegraafplaats niet logisch. De mens is te vervuild. Het komt er op neer dat de mens zelf een ophoping van slechte stoffen is. Deze stoffen komen in het bos terecht en de dieren nemen die in zich op. Wormen eten grond, muizen eten weer wormen en muizen worden weer gegeten door uilen. Uilen kunnen daardoor helaas ernstige nierschade oplopen. Begraven in de natuur spreekt mensen aan vanwege de natuurlijke omgeving, grenzend aan bossen, akkers en velden.

Kun je na een ongeluk nog afscheid nemen?

‘De politie gaf ons het advies niet meer te gaan kijken.’ Helaas wordt dit advies nog te vaak gegeven. Zo’n tien jaar geleden was deze procedure standaard. Gelukkig beseft men nu dat fysiek afscheid nemen heel belangrijk is voor het rouwproces. Nabestaanden die hun dierbaren nooit meer hebben gezien na bijvoorbeeld een ernstig ongeluk, hebben vaak jaren later hier nog last van. Bijvoorbeeld twijfels of het echt waar is en soms, tegen beter weten in, blijven hopen dat iemand terugkomt. Passend Afscheid zal altijd op zoek gaan naar een mogelijkheid om toch fysiek afscheid te kunnen nemen.

Blijven nagels en haren doorgroeien?

Haren en nagels groeien niet door na overlijden. Voor het groeien is bloed en zuurstof nodig. Na overlijden is er geen bloedcirculatie meer omdat het hart, een spier die het bloed door het lichaam pompt, niet meer werkt. Ook stolt het bloed niet meer. Door een optische illusie lijkt het soms wel alsof haren en nagels langer zijn geworden. Dit komt doordat de huid indroogt waardoor de haartjes verder boven het huidoppervlak steken.

Hebben spaanplaat uitvaartkisten nog wel toekomst?

Een spaanplaat uitvaartkist is absoluut geen duurzame keuze. Spaanplaat bevat een hoeveelheid formaldehyde, een kankerverwekkende stof. Werken met deze chemische stof is slecht voor de gezondheid en bovendien heeft het meerdere nare eigenschappen. Het vertraagt het ontbindingsproces bij een begraving. Recent onderzoek heeft inmiddels ook uitgewezen dat er meer gas nodig is bij een crematie met een spaanplaat uitvaartkist dan met een massief houten uitvaartkist. Met andere woorden, het heeft niet de toekomst. Gelukkig zijn er genoeg betaalbare alternatieven die wel een verantwoorde keuze zijn. Passend Afscheid werkt al jaren met massieve populieren uitvaartkisten.

Van wie is de as en wanneer mag ik het ophalen?

Na de crematie verblijft de asbus gedurende één maand in het crematorium. Dit is per wet bepaald en om een tweetal redenen. Enerzijds in verband met eventueel onderzoek naar de doodsoorzaak van de overledene. Anderzijds om de nabestanden de gelegenheid te geven in alle rust na te denken over de asbestemming. Daarna neemt het crematorium zelf contact op met de nabestaande die de crematie heeft laten uitvoeren. Deze is dus automatisch eigenaar van de as en mag ook bepalen wat er met de as gebeurt. De eigenaar van de as ontvangt van het crematorium, per post uitgebreide documentatie over de mogelijke asbestemmingen. Vervolgens wordt er telefonisch een ophaal afspraak of een verstrooi afspraak gemaakt. Wanneer de as niet verstrooid wordt op het terrein van het crematorium maar op een zelf gekozen plek, vraag dan om een verstrooikoker in plaats van een asbus.

Waar overlijden de meeste mensen?

De meeste mensen overlijden in bed. Als men kon kiezen, kiest men voor thuis sterven. Helaas is de praktijk toch anders. De meeste mensen overlijden uiteindelijk in het ziekenhuis of in een hospice. Dit heeft meerdere redenen, bijvoorbeeld omdat thuis niet altijd voldoende zorg kan worden opgetrommeld. Of omdat de woonsituatie niet is berekend op voorzieningen zoals een aangepast bed. Uiteraard speelt de lichamelijke conditie ook een rol, waardoor specialistische zorg noodzakelijk is.

Icon Passend Afscheid

Melding van overlijden

Bel ons 24/7: 020 - 6991990

Heeft u een vraag?

Bel ons tijdens kantooruren: 020 - 2103770